DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 4.

Ook in het begin van de twintigste eeuw was het normaal dat religieuzen de zorg voor zieken en armen op zich namen. De roeping die dit werk vereiste was synoniem aan de roeping om in te treden in een klooster. Het woord ‘zuster’is heden ten dagen nog steeds de aanspreektitel voor verpleegkundigen . De nonnen brachten ook zekerheid en continuïteit in de zorg. Een bijzondere bijkomstigheid was wel de karige beloning die de zusters ontvingen voor hun zware arbeid en de post ‘loonkosten’ was toentertijd niet meer dan een sluitstuk van de begroting .Ik schreef het al eerder, sociaal gezien was het een voor ons bijna niet meer te begrijpen periode.Vreemd was voor sommige Dongenaren ook dat een beroep werd gedaan op de congregatie ‘Alles voor Allen’ uit Breda terwijl in Dongen toch de Franciscanessen een logischere keuze zou zijn geweest voor deze Godlievende taken. De keuze voor de zusters uit Breda kan gezocht worden in het feit dat de Dongense congregatie al jarenlang gespecialiseerd was in het geven van onderwijs .De geschiedenis bewijst nu dat de Dongense zusters juist in dat onderwijs hun roeping konden omzetten in nuttig , sociaal en katholieke deugden . Half april 1883 kwamen de eerste zusters naar Dongen. Onder hen was zuster Ignatia . Zij werd de eerste moeder overste voor het Gasthuis. Moeder Ignatia . Een jaar later werd Ignatia Algemeen Overste van ‘Alles voor Allen’en moest zij volgens de regels van het klooster Dongen weer verlaten. Zij stierf wel weer in Dongen in 1927 op 80 jarige leeftijd nadat ze een jaar lang liefdevol verpleegd was door haar eigen zusters in haar eigen Elisabeth Gasthuis ,de naam die mede door de grote invloed van de zusters aan het Dongens gasthuis was gegeven.

De twintigste eeuw

Als we een kijkje nemen in het nieuwe contract dat het bestuur van het gasthuis afsloot met de zusterscongregatie zien we de komst van de twintigste eeuw ook daarin duidelijk teug. Het contract vermeld dat de zorg en het levensonderhoud van de zusters volledig vergoed zal worden door het gasthuis. Hierin was ook begrepen de eventuele medische zorg. In 1929 ontving elke gediplomeerde verpleegster een jaarsalaris van zegge 150 gulden .Een non die niet gediplomeerd was kon rekenen op het ronde bedrag van 100 gulden. Het duurde tot 1943dat er wer over de salarissen zou gepraat worden. Kort voor de oorlog werd een ferme loonsverhoging afgekondigd . Zeker onder invloed van de snelle geldontwaarding en de crisis waarin de wereld zich bevond werden die bedragen respectievelijk 350 en 250 gulden.Na de oorlog werden- mede onder invloed van de vooruitgang in de wederopbouw van ons land – de salarissen van de zusters opgetrokken naar meer redelijke bedragen . Een gediplomeerde zuster verdiende 600 gulden. Per jaar. Toen in de zestiger jaren de welvaart voor de Nederlanders voel- en zichtbaar werd , vond het bestuur van het Gasthuis het tijd worden dat behalve zusters ook leken -werknemers hun emplooi vonden binnen de muren van het Elisabethgasthuis. Het aantal religieuzen werd vastgesteld op 10 en de zusters werden qua salariëring gelijk gesteld met leken –werknemers. Eind jaren zeventig verlieten de laatste nonnen het gasthuis. Tot aan de sloop van het oude gasthuis en de eerste steenlegging van de huidige Volckaert tellen we ruim 90 jaar waarin de zusters van ‘Alles voor Allen ‘hun beste krachten, hun liefde en kennis aan Dongen en de Dongenaren gegeven hebben .

Dongen en het gasthuis

Door de jaren heen hebben de Dongenaren een zeer sterke band gevoeld en getoond met het gasthuis Elisabeth en de latere Volckaert. Toen in 1975 het oude gasthuis werd afgebroken en de Volckaert haar voltooien naderde werd vanuit de bevolking een grote actie georganiseerd onder het motto’Hun Huis Is Ons Huis’. Met de grote opbrengst werden meest materiële zaken aangeschaft die langs rijks – of subsidiekanalen niet konden gefinancierd worden .Het resultaat en eigenlijk al het opzetten van deze grote inzamelactie was al echt 20ste eeuws. Voorheen was alleen maar denkbaar dat de rijken voor de armen zorgden. De maatschappelijke verhoudingen veranderden en ook de mens kreeg meer eigenwaarden.

Volgende keer in deel vijf van de VOLCKAERT SAGA wordt het historisch overzicht van het ontstaan van de Vockaert afgesloten en wordt ingegaan op de geschiedenis tijdens en na de oorlog.