Blog Image

DE VOLCKAERT SAGA

HET VERLEDEN VAN DONGEN

Deze serie schets wederom het onuitputtelijke rijke verleden van Dongen

Dit is een bijlage van

www.dongenhomespot.nl

Bronvermelding en verantwoording

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 15:49:45

Elk deel is separaat te lezen en als u een bepaalde volgorde wil raadplegen kunt u aan het begin van elk deel zien welk deel uit welk hoofdstuk u leest.In deze bijlage kunt u de VOLCKAERT SAGA lezen en misschien wel hernieuwd kennismaken met de geschiedenis van de Volckaert. Deze serie – geschreven door Piet Eelants -werd eerder gepubliceerd op omroepDongen.nl . © Dongenhomespot.nl / Piet Eelants .
De serie wordt bewaard in de bijlage ‘VOCKAERT SAGA’ .

Elk deel is separaat te lezen en als u een bepaalde volgorde wil raadplegen kunt u aan het begin van elk deel zien welk deel uit welk hoofdstuk u leest.

Leest u bij voorkeur de hele serie in één keer, dan is het verstandig om van achter af aan te beginnen.

De schrijver van de VOLCKAERT SAGA wil de volgende personen en instellingen graag dank zeggen voor de medewerking al dan niet direct aan de totstandkoming van deze SAGA.

Ik kon putten uit de volgende bronnen :

Stichting Volckaert –SBO

John Frijters

Nicole van Heeswijk

en :

Henk Oerlemans

Jacques Levij

Dr.LAJ Kroot

Paul Galis

Jolanda de Man ( Orgine)

Het boek: ‘ De Volckaert een verhaal over een uniek huis ‘

Annette Lemmens

En véle anderen middels gesprekken en anekdotes

PIET EELANTS (onderzoek , interviews ,samenstelling en tekst )



RESUMÉ en SLOT( HOOFDSTUK 3 DEEL 6)

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 15:42:13

DE VOLCKAERT SAGA deel 6 van hoofdstuk 3 ( slot)

Eenentwintig hoofdstukken lang verdeeld over die hoofdstukken en een zomerspecial .

Dit was de VOLCKAERT SAGA . Sinds ruim een jaar is een fusie met SBO een feit. De Volckaert heet nu officieel Volckaert – SBO.

Dit was een serie van omroepdongen.nl verspreid over ruim een half jaar. Een serie over een Dongens (te)huis waar lief en leed , geluk en verdriet , emotie, leven en dood en alle aspecten van het leven voor het voetlicht kwamen ,in het spotlicht kwam en gewild of juist niet onder een vergrootglas gelegd werd..

Een serie misschien om te bewaren ,of nog eens te lezen. Wie waren de voorvechters van een bejaardenhuis in ons dorp en wie hield juist tegen dat het Gasthuis nét geen ziekenhuis werd. Wat deed de religie met de Volckaert en wat liet de religie juist na. Was het leven en werken in het Gasthuis , de oude Volckaert en de huidige nieuwbouw te vergelijken en zoniet wat waren daar de redenen voor . Was het vroeger beter dan nu.?Ach, het spreekwoord zegt het wel, maar de werkelijkheid is soms anders. De Volckaert kende de goede maar ook de slechte dagen, net zoals de bewoners die er rust vonden of er zich juist niet thuis voelden.

En toch is het verhaal niet af, is de Volckaert Saga nooit volledig. Hoeveel aspecten zijn er niet behandeld in deze serie en misschien is er ooit nóg een verhaal nodig om de ‘ins ‘en de ‘outs’ van dit omvangrijk huis te beschrijven vanuit een ander referentiekader .

Ik laat uw eigen verhaal van de Volckaert heel. Ik torn niet aan uw eigen ervaringen met betrekking tot dit Dongens uniek gebouw . Velen hebben andere herinneringen en houden daar aan vast , sommigen willen juist die herinneringen zou gauw als mogelijk vergeten.

Een ding is een voldongen feit. Dongen heeft een uniek huis en dat huis heeft Dongen op de kaart gezet als eerste combinatie van verpleeg- en verzorgingshuis in ons land dat bovendien in een uitgebreide bovenregionale behoefte voorziet als revalidatie- en reactiveringscentrum .



VOLCKAERT SPECIAL

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:57:21

VOLCKAERT SPECIAL

In deze ‘ Volckaert Special ‘gaat Pee in op de menselijke aspecten die een rol speelde voor vooral de bejaarde bewoners van het St.Elisabethgasthuis uit 1883 naar de vermeende onwennige nieuwbouw en bovendien ‘ het onbekende ‘ van hoogbouw tijdens die verhuizing in 1975. Pee putte voor deze special vooral uit een krantenartikel van Jacques Levij in dagblad De Stem van 4 januari 1975 en noemde deze special DE OUDE MENS EN DE VOORUITGANG..

DE OUDE MENS EN DE VOORUITGANG.

Het is 4 januari 1975. In een paginagroot artikel bericht dagblad De Stem van de aanstaande opening van De Volckaert :

‘In het Brabantse Dongen staat een uniek huis .In het hart van deze gemeente van 19.000 inwoners. De Volckaert ,dat in zijn zeven verdiepingen een verpleeghuis én een tehuis voor bejaarden die verzorging nodig hebben herbergt.’

Onder één dak. Beide afdelingen worden gescheiden maar verbonden door de derde bouwlaag. De derde verdieping is geheel als ontspanning –en ontmoetingcentrum ingericht .

‘Nog een paar weken , dan betrekken 120 verpleegpatiënten , 120 bejaarden en ruim 150 personeelsleden het nieuwe gebouw ‘ bericht het artikel .

Het gonst van vooronderstellingen ,vooroordelen en al dan niet gespannen verwachtingen . “Het wordt een opberghok voor de oudjes”hoor je . “Een flat in Dongen ? en dan nog wel voor oude mensen , dat kan niet goed gaan … ” .Maar ook ‘We gaan er iets bijzonders van maken ,geen instituut ,geen instelling “. “We gaan er een thuis van maken waar iedereen zich thuis zal vóélen “ De laatste uitspraak komt van Dokter Kroot. Hij is geneesheer –directeur van het nieuwe tehuis. Het woord ‘tehuis’ wordt ook veelvuldig gebruikt door directrice A .Smits wiens voornaam we nooit hebben kunnen achterhalen.

Opdracht

Maandag 13 januari 1975 dan is het zover . De grote verhuizing zal dan beginnen.Het wordt een echte uittocht uit het veel te kleine , sterk verouderde en iets oostelijk van de nieuwe Volckaert gelegen St. Elisabethgasthuis.Er is de laatste tijd in het uit in 1883 in gebruikgenomen St. Elisabethgasthuis over niets anders meer gepraat. Met vreugde , met spanning en vooral verwachtingsvol. Maar vooral de oude mensen die gewend maar nooit vérwent zijn in het oude gebouw , zijn ook bang. Grote twijfels zijn er over de toekomst. Sommigen zijn er van overtuigd dat er nog maar weinig toekomst is en zien depressief de komende tijd tegemoet . De krant schrijft : ‘ Zuster Smits begrijpt de stemming onder de ouderen en probeert er alles aan te doen om de oudjes gerust te stellen. Dat is ook de opdracht aan het personeel .’

Begripvol zegt zuster Smits dat ook voor haar , het personeel en dokter Kroot het een grote verandering zal zijn. Maar de ouderen hebben daar geen boodschap aan. Het gaat over hen. Met hen zal worden gesold worden. Negatief , zo kan de stemming onder de bewoners worden genoemd. Het is volgens enkele positief ingestelde mensen het gevolg van overheersende mening van sommige bekende Dongenaren die de hoogbouw vanaf het begin van de plannen voor nieuwbouw niet zagen zitten .De krant meldt: ‘De leiding blijft positief. Straks zal de bewoner veel meer vrijheid hebben. iedereen krijgt een eigen appartement ‘.

De meer- mensen -kamers en -slaapplaatsen zullen tot het verleden behoren. Er is straks meer licht en ruimte . ‘Mensen zitten elkaar niet hele dagen op de lip maar kunnen kiezen voor meer prive of de gezelligheid opzoeken in op de derde verdieping ‘ was de verplichte en steeds herhaalde zin die gaandeweg gemeengoed werd en de bewoners meer vertrouwen gaf.

Veel bewoners blijven bang voor de verhuizing .De onwetendheid voor het nieuwe en het inwisselen tegen het – ondanks het niet helemaal menselijke – maar toch vertrouwde gevoel van geborgenheid van het gasthuis . Het speelt en blijft spelen.Simpele vragen rijzen: ‘ Zal het bed wel goed zijn’ en ‘ kan ik mijn Maria -beeldje nog ophangen’ . “ De Ouderen zijn erg gefocust op het eigen welzijn “zegt dokter Kroot ‘Door ze deel te maken en inspraak te geven zal de verhuizing voor de meeste meevallen’ zegt hij te hopen in het krantenartikel .

Echt tehuis.

Dokter Kroot heeft gelijk gekregen. De pessimisten en tegenstanders van hoogbouw en de combinatie verpleeg –bejaardenhuis hebben in grote trekken ongelijk gekregen. Dit unieke gebouw, maar vooral de eerste combinatie van verpleeg –en bejaardenhuis in Nederland heeft Dongen tenslotte wél op de kaart gezet.

Kijken we nu naar de plaats waar eens het hierboven gebouw stond ,staat er een –weer uniek – scala aan nieuwbouw:modern uitgerust , zakelijk gemanaged en inmiddels gefuseerd met SBO bloeiend bedrijf . Een gebouwencomplex waarin dezelfde activiteiten plaatst vinden als in de oude Volckaert ,uitgebreid met nieuwe elementen in de zieken- en bejaardenzorg . Een bedrijf waarin de bewoners mondiger zijn geworden ,een grote inspraakmogelijkheid hebben en zelf hun geluk en welzijn kunnen bepalen , daarbij geholpen door kundig personeel waar de liefde voor de mens en een stukje roeping voor zorg en welzijn niet ontbreken . Een gemeenschap ín de Dongense gemeenschap . Een gemeenschap met ups en downs maar voor velen een écht tehuis . Een woord dat geen uitvinding is van dokter Kroot en Zuster Smits maar wel nagestreefd en bereikt .

PEE . er volgt nog één deel.



Hoe het is te werken in de Volckaert’ ( hoofdstuk 3 deel 5 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:49:36

DE VOLCKAERT SAGA

Deel vijf / hoofdstuk drie ( voorlaatste aflevering)

Hoe het is te werken in de Volckaert’

Medewerkers van de Volckaert die er al een lange tijd werken hebben de ontwikkelingen van de laatste jaren die vergezeld gingen met ups en downs aan den lijve meegemaakt en ondervonden.

Zij kennen de voor –en nadelen van de oudbouw ten opzichte van de nieuwe situatie en stonden of staan soms sceptisch tegenover vernieuwingen . Ook door de fusie toegevoegde nieuwe ‘bloedgroepen’van de SBO die cultuurverschillen merkbaar aantonen vergen een grote vorm van gewenning . Nieuwe personeelsleden hebben die rugzak niet en staan anders tegenover hun werkgever dan de eerste groep. Toch werpt de nodige inspanning om er samen iets van te maken zijn vruchten af .Spanningen nemen af door een ontspannend personeelsbeleid en goede onderlinge samenwerking . De Volkckaert gaat in haar sociaal beleid uit van de opvatting dat medewerkers van fundamenteel belang zijn voor het succes van de organisatie. Ieders kwaliteiten moeten volledig benut worden en op de juiste manier worden ingezet. In de afgelopen jaren is een stevige basis neergezet, van waaruit het sociaal beleid verder vorm gegeven kan worden. Er zal meer nadruk komen te liggen op de ontwikkeling van de individuele mogelijkheden van elke medewerker.

De zorg en werken in de zorg is een zowat dagelijks terugkerend onderwerp in de pers, in de politiek en in ander maatschappelijk verband. Vroeger werd het werken in een ziekenhuis of met bejaarden en de behoeftige mens heel idealistisch beschouwd als een soort roeping . Dat het dat eigenlijk nóg in zeker mate is , kan eigenlijk ook weer niet ontkend worden. Toch is werken in ze zorg méér dan een roeping; het is een degelijk en mooi beroep. Het is ook een moeilijk beroep. Zo moet je tegen ellende van een andere kunnen en de wil hebben er iets aan te verbeteren en tegelijk moet je het noodzakelijke zakelijke niet uit het oog verliezen. ”Het kiezen voor de zorg als beroep is een keuze die bewust moet worden gemaakt “ zegt een medewerkster van de Volckaert ons. “ Je moet van mensen houden in alle opzichten en daarvoor behoor je ook ruim beloond te worden “. Eigenlijk is het een goed samengevat antwoord dat heel de lading dekt . Immers zonder de nodige goede instelling tegenover mensen en een slecht salaris is het werken in de zorg geen optie . De organisatie samen met de SBO telt ongeveer 1300 medewerkers die verdeeld over een vijftal locaties hun werk doen Of in dienstverband of op oproepbasis van 0 tot 36 uur. Allerlei ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat ouderen tegenwoordig keuzes kunnen maken. De individuele behoefte van de bewoner/cliënt is dan ook de basis voor de zorg die geboden wordt. Er is respect voor de individuele levensstijl van de bewoner. Dit maakt het werk eigentijds, boeiend en afwisselend. Uiteraard wil de Volckaert de kwaliteit van zorg en welzijn voor de bewoners/cliënten blijven waarborgen. Om dit te kunnen realiseren zorgt de Volckaert als werkgever voor een goed werkklimaat. Waardoor goede en enthousiaste medewerkers bij de Volckaert willen komen werken en graag ‘ blijven werken’. Gewoon omdat men het naar de zin heeft in het werk. Wat wel eens wordt vergeten als het over het werken in de zorg gaat is het feit dat er ook in de Volckaert mensen werken die civiele taken voor hun rekening nemen. We noemen de koks ,de magazijnmeedenkers en –werkers , het administratieve personeel en wat heel belangrijk is in de Volckaert de mensen die er voor zorgen dat alles peikfijn schoon wordt gehouden. Zonder al deze mensen kan ook de Volckaert niet of nauwelijks functioneren .

Ook de vele vrijwilligers zijn onmisbaar voor een goed en evenwichtige zorg . Daarover schreven we al eerder in deze serie. We schreven in de eerste delen van deze Volckaert Saga ook over de omstandigheden waarin in het begin van het ontstaan van de Volckaert , met name in het oude Gasthuis gewerkt moest worden. De beperkte middelen van vroeger zijn vervangen door moderne soms digitale apparatuur. Terwijl de techniek in de gezondheidszorg zich steeds meer ontwikkeld is de inzet van mensen en de nodige kennis een waarborg voor een goede en adequate zorg .

Volgende keer de laatste aflevering van deze nu al veelgelezen VOLCKAERT SAGA waarin Pee verantwoording aflegt voor deze serie tegenover de vele bronnen die hij mocht gebruiken , een literatuurlijst en een korte samenvatting van deze serie

De schrijver : Piet Eelants



Opleidingen via Volckaert ( hoofdstuk 3 deel 4 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:43:43

VOLCKAERT SAGA

Hoofdstuk drie / deel vier ( van zes)


Opleidingen via Volckaert

De Volckaert biedt intredend personeel een aantal opleidingen .In samenwerking met het ROC te Tilburg en het Vitalis College te Breda worden diverse beroepsbegeleidende leertrajecten aangeboden.Er zijn verschillende leerprojecten zoals de opleiding verzorgende . In een tijdsbestek van 3 jaar worden mensen opgeleid tot verzorgende IG (niveau 3). Na een theoretische, beroepsvoorbereidende periode van 6 weken, waarin men een zakgeldvergoeding ontvangt, gaat de leerling verzorgende 1 dag per week naar school in Breda of Tilburg en werkt daarnaast tenminste 28 uur per week op een van de locaties in Oosterhout of Dongen om het vak in de praktijk te leren. Men ontvangt een salaris zoals is vastgesteld in de CAO voor Verpleeg- en verzorgingshuizen , waarbij ook een gedeelte van de te volgen lestijd wordt vergoed.Voor deze opleiding is een vooropleiding nodig op het niveau van VMBO theoretische leerweg, gemengde leerweg of kadergerichte leerweg .Ook de opleiding ‘ helpende niveau 2 ‘ is een manier een beginnende carrière te starten bij de Volckaert / SBO. Bij deze opleiding gelden bijna dezelfde voorwaarden als voor verzorgende IG (niveau 3) , alleen de opleidingsperiode is aanzienlijk korter.

Ook voor herintreders is het mogelijk in te stromen. In een persoonlijk gesprek wordt gekeken wat de mogelijkheden zijn. In overleg met de sollicitant wordt dan bepaald wat voor leertraject moet worden uitgestippeld. Een half jaar voorafgaand aan de start van de opleiding beginnen de sollicitatieprocedures. De opleidingen starten twee maal per jaar in september en februari. De Volckaert / SBO biedt bovendien een aantal stage- plaatsen aan voor diverse beroepsopleidingen. Zoals bijvoorbeeld voor verzorgende/verpleegkundige beroepen, medische en paramedische beroepen, facilitaire beroepen, psycholoog en activiteitenbegeleiding .

Voor- en nadelen

Wanneer iemand kiest voor werken in de Gezondheidszorg, dan wordt gekozen voor werken met mensen. Voor velen is het uitdagend om met mensen om te gaan die anderen nodig hebben. Werken in de zorgsector is niet altijd even leuk maar geen dag is hetzelfde. Humor en verdriet kunnen elkaar snel afwisselen. Werken in de zorg en verpleging betekent dat je op wisselende tijden werkt. Je bent dus regelmatig vrij als andere moeten werken en andersom. Dus hou je van afwisseling en vind je een 9 tot 5 baan maar saai, dan is de zorgsector misschien iets voor jou. De gezondheidszorg is een branche die continue in ontwikkeling is. Door de toenemende vergrijzing, nieuwe behandelmethoden en andere inzichten in de zorgverlening zal de vraag naar zorg in de toekomst alleen maar groter worden. Als verpleegkundige of verzorgende in het reactivering centrum van verpleeghuizen heeft men vooral een verzorgende en ondersteunende rol. In het verpleeg- of verzorgingstehuis heeft degenen die daar voor opgeleid is het meest contact heeft met de bewoners. Je helpt bij de dagelijkse activiteiten als wassen en eten, maar je geeft ook op tijd medicijnen en je onderhoudt de contacten met de familie. Je bent er niet alleen voor de zorg maar ook voor het welzijn van de zorgvrager .

Volgende keer deel vijf (het voorlaatste ) deel van de Volckaert Saga . In deel vijf geven we een beeld van ‘hoe het is te werken in de Volckaert’ en bekijkt pee wat punten uit het sociaal plan dat geldt voor de fusieperiode van de Volckaert- SBO en dat loopt tot 1 Januari 2009. Deel zes zal een afsluitend karakter hebben van deze serie. : Een samenvatting en een mogelijk toekomstbeeld……..



Hospice ( hoofdstuk 3 deel 3 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:36:16

De Volckaert

Saga

Hoofdstuk drie / Deel drie ( van zes)

HOSPICE

Een hospice is een “thuis” voor mensen in de laatste levensfase. De meeste mensen die geconfronteerd worden met een naderend einde zullen er voor kiezen om thuis te sterven. Helaas is dit niet altijd mogelijk. Bijvoorbeeld omdat de intensieve en vaak gespecialiseerde verpleging te zwaar is voor de familie of als de thuiszorg onvoldoende hulp kan bieden. Een hospice brengt dan uitkomst..Daar wordt men op een persoonlijke manier verzorgd en verpleegd en kan men in alle rust afscheid van elkaar nemen.Als genezing niet meer mogelijk is, wil dat niet zeggen dat deskundige hulp en begeleiding overbodig is. Integendeel. In het hospice van de Volckaert kan de cliënt 24 uur per dag een beroep doen op een multidisciplinair team dat gespecialiseerd is in palliatieve terminale zorg.Er is in palliatieve zorgverlening niet alleen aandacht voor de lichamelijke klachten waarmee patiënten tijdens het vervolg van de ziekte te maken kunnen krijgen, er is eveneens aandacht voor de psychische, sociale en/of spirituele problemen die zich bij de patiënt en/of zijn naasten kunnen voordoen. Het wordt daarom wel eens ‘totale zorg’ genoemd: zorg voor zowel lichaam als geest en ziel. ‘Een comfortabel ziekte- en sterfbed’ is te allen tijde het belangrijkste doel van de betrokken zorgverleners. Dankzij de professionele ondersteuning van verzorgenden, pastoraal werker, activiteitenbegeleiders, vrijwilligers, speciaal opgeleide verpleegkundigen, artsen, psychologen en paramedici wordt het lijden – zowel fysiek als mentaal – zoveel mogelijk verzacht. De zorg is gericht op kwaliteit van leven voor de tijd die nog rest én op kwaliteit van sterven. De lichamelijke, emotionele, sociale en spirituele behoeften van de cliënt en zijn naasten staan dan ook voortdurend centraal in onze zorg. Ondanks het feit dat deskundige begeleiding permanent beschikbaar is, is er geen sprake van een klinische omgeving. Het is een plek die gastvrijheid, rust en liefde voor het leven uitstraalt Het hospice heeft een apart gebouw op het uitgestrekte terrein van de Volckaert locatie Dongen. Het ligt in een rustige omgeving, met veel privacy en een prachtige tuin.Er zijn in totaal 6 ruime eenpersoonskamers met badkamer. Iedere kamer heeft toegang tot een eigen terras. De kamers zijn warm en stijlvol ingericht. Naast het bed is er ook een eethoek en een zithoek. Radio, TV, telefoon zijn aanwezig. Tevens is een Internetaansluiting mogelijk. De zieke kan met dierbare bezittingen zoals schilderijen, foto’s, eigen dekbed en kussens de kamer een eigen karakter geven. Voor de naasten is het mogelijk om op de kamer te blijven slapen .Alle aandacht en zorg zijn gericht op een zo goed mogelijk leven in de tijd die nog rest. Niet alleen het verlichten van lichamelijke klachten en ongemakken is van belang, maar vooral het uitgaan van comfort en ondersteuning, het bieden van warme zorg, het geven van ruimte aan angst en onzekerheid zijn dan essentieel. De zieke is en blijft de regisseur van het eigen leven. Er is een gemeenschappelijke woonkamer, waar men medebewoners en hun naasten kan ontmoeten. Er is hier ook een keuken waar naar behoefte speciale gerechten.gekookt kunnen worden. Palliatieven zorg is aan de orde als de ziekte waaraan de patiënt lijdt ongeneeslijk blijkt te zijn.

Volgende keer deel vier van hoofdstuk 3 van de Volckaert Saga. We belichten dan mogelijkheden om carrière te maken door middel van de opleidingen in de Volckaert . In deel vijf geven we een beeld van ‘hoe het is te werken in de Volckaert’. Deel zes zal een afsluitend karakter hebben van deze serie. : Een samenvatting en een mogelijk toekomstbeeld……..



De andere pijlers( hoofdstuk 3 deel 2 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:27:09

DE VOLCKAERT SAGA
HOOFDSTUK DRIE

deel 2 ( van zes)

Revalideren en herstellen.

De andere pijlers :

Verpleeghuis Reactiveringscentrum

Dongen kent de Volckaert voornamelijk als een tehuis waar de oudere mens de laatste jaren van het leven op een zo goed mogelijk en menselijke manier kan wonen om verzekerd te zijn van een goede verdiende zorg .De voornaamste taak in getallen is inderdaad nog steeds het verzorgen van mensen.Er is in de Volckaert in Dongen plaats voor 120 mensen . Bewoners van het verzorgingshuis kunnen langzaam maar zeker behoefte hebben aan meer medische verzorging en begeleiding. Vaak is het (nog) niet nodig om de overstap te maken naar een verpleeghuis. Daarom is een speciale zorg ontwikkeld om bewoners van het verpleeghuis zo lang mogelijk zelfstandig te houden, deze zorg wordt substitutiezorg of meerzorg genoemd.
Maar de Volckaert is meer. Ouderen die nog zelfstandig wonen is een steeds meer voorkomend gebeuren in deze nieuwe tijd.. Toch zijn die mensen vaak afhankelijk van de zorg van de partner, kinderen of buren ook wel mantelzorg genoemd. Wanneer een van deze pijlers onder de zorg wegvalt, bijvoorbeeld door vakantie of een ziekenhuisopname, is er soms tijdelijk opvang nodig. Het is mogelijk om voor een bepaalde tijd in een van de logeerkamers van de Volckaert verblijven.De Volckaert is ook een verpleeghuis en reactiveringscentrum
Hierbij gaan de fysiotherapeuten, ergotherapeuten, psychologen of verpleegartsen op bezoek bij deze bewoners in het verzorgingshuis. De Volckaert biedt deze zorg aan een aantal verzorgingshuizen in de regio.Op de afdeling somatiek van het verpleeghuis in Dongen kunnen 92 mensen opgenomen worden. De afdeling psychogeriatrie heeft 60 behandelplaatsen. Bovendien zijn er voor de genoemde disciplines elk 10 dagbehandelingplaatsen. In Oosterhout is er plaats voor 30 mensen ( somatiek), 61 plaatsen voor de psychogeriatrie in de verpleging en respectievelijk 8 en 10 plaatsen in de dagbehandeling . Mensen die in ziekenhuizen een relatief duur bed bezetten en eigenlijk nog niet naar huis kunnen, worden verplaatst naar het verpleeghuis. Plaatsing gebeurt in overleg met de betrokkene, familie, verpleging maatschappelijk werk, transferverpleegkundige, verpleeghuisarts en mensen die mantelzorg verlenen thuis. In sommige gevallen is dagbehandeling of dagverzorging noodzakelijk.In het verpleeghuis staan de medische begeleiding, de verpleging en de reactivering centraal.Op de somatische afdelingen zijn bewoners opgenomen met een lichamelijke aandoening. Vanwege de ernst van de aandoeningen is het dikwijls niet meer mogelijk zelfstandig te wonen. In het reactiveringscentrum van de Volckaert verblijven mensen met of na een CVA (hersenbloeding) of patiënten die na een orthopedische ingreep (heup- of knieoperatie) ontslagen zijn uit het ziekenhuis. Van de patiënten opgenomen ter reactivering, wordt verwacht dat zij en de familie actief meewerken aan hun revalidatie en toewerken naar hun ontslag. Verpleeghuiszorg thuis is een nieuwe zorgvorm voor cliënten die langdurig en intensieve zorg nodig hebben. Zij kunnen in hun eigen huis blijven wonen, samen met hun partner, en krijgen toch de gespecialiseerde zorg die het verpleeghuis biedt. Het is een samenwerking tussen Thebe Thuiszorg en de Volckaert locatie Dongen. De multidisciplinaire werkwijze en 24-uurs bereikbaarheid en beschikbaarheid zijn kenmerkend voor deze zorg. Ook beschikt dit huis over een aantal psychogeriatrische afdelingen .Hier zijn bewoners opgenomen die lijden aan geheugenproblemen, verschillende vormen van dementie variërend in ernst. Juist voor deze bewoners wordt extra aandacht besteed aan de sfeer in het verpleeghuis, het leefklimaat, de begeleiding en de veiligheid. Er is dan ook sprake van een zogeheten ‘gesloten afdeling’. De dagverpleging is er voor een groep mensen die na een intensieve periode van reactivering terug kunnen keren naar huis.

Volgende week gaat ‘de Saga ‘verder met info over onder andere het unieke Hospice in Dongen



DE FUSIE (hoofdtuk 3 deel 1 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:24:16

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK DRIE

deel 1 ( van zes)

DE FUSIE

Al jarenlang werkten de Volckaert Dongen en de Stichting SBO ( Oosterhout )samen . Die samenwerking resulteerde begin dit jaar tot een definitieve fusieovereenkomst tussen deze zorginstellingen Er is in onze regio vanaf 1 januari 2008 sprake van één zorgorganisatie die streeft naar innovatie en kwaliteit in de ouderenzorg . Ruim 1000 medewerkers zorgen dag en nacht met liefde en kennis van zaken aan het welzijn van ouderen. De belangrijkste voordelen van samenwerking naar een volledige fusie is wel het feit dat een betere zorg gegeven kan worden. De zorg kan nu uitgebreid worden en de fusie is ook een garantie voor een goede zorg verder de toekomst in . Terwijl de overkoepelde organisatie voortaan als Volckaert- SBO door het leven zal gaan , blijven de vijf onderscheidende locaties hun eigen vertrouwde naam houden .

Vijf locaties

Aantal bewoners

Aanleunwoningen

De Volckaert Dongen

270

78

Zorgcentrum De Doelen

68

158 plus 30 koopappartementen

Zorgcentrum Buurstede

132

76

Zorgcentrum Oosterheem

80

47

De Volckaert Oosterhout

90

Een fusie brengt veel veranderingen met zich mee en het juiste tijdstip voor organisaties is er niet. Voor de Volckaert lag dat – toeval of niet – anders. Met het gereedkomen van de nieuwbouw op de Dongense locatie en het momenteel (september 2008) in aanbouw zijnde nieuwe Oosterheem in Oosterhout was en wordt er door het personeel al een grote hobbel genomen . Het gezegde hanteren ‘oude wijn in nieuwe zakken ‘is te kort door de bocht , maar een kortere fusiepijn werd en wordt er wel mee bereikt. We zien het maar al te dikwijls dat verschillende culturen op de diverse locaties vastgeroest of niet te veranderen blijken . Hier ligt de komende jaren nog een grote taak voor de leiding en de medewerkers . Was de fusie voor de bewoners een kleinere stap , met name in de Dongense locatie was de overstap van het oude vertrouwde gebouw naar een nieuwe ultramoderne behuizing een hele verandering. Dankzij de professionele begeleiding van het personeel is menig bewoner al lang van de schrik bekomen.

Uiteraard werd er ook een nieuwe directie (Raad van Bestuur) geformeerd. De bestuurders van beide organisaties, Adrienne van den Wildenberg van de Volckaert en Geert Schreur van SBO staan aan het hoofd van de nieuwe organisatie. Ook de Raad van Bestuur heeft een verhuizing achter de rug . Zij zetelen in het centraal bestuursbureau aan de Hoge Ham te Dongen.

Wonen Zorg Welzijn zijn de pijlers van het zorgaanbod van Volckaert-SBO. Een gevarieerd zorgaanbod dat past bij de wensen van de ouderen van nu: Verpleeghuis – Verzorgingshuis – Zorgwoningen – Hospice – Zorghotel – Logeerhuis – Dagbehandeling –- Dagverzorging – Maaltijdservice – Advies en begeleiding voor zelfstandig wonende ouderen – Zorg in aanleunwoningen – Alarmering in zorgwoningen – Welzijn voor ouderen in regio.

Volgende keer het tweede deel van dit laatste hoofdstuk in de VOLCKAERT SAGA. Daarin gaan we uitgebreid in op een aantal andere peilers waarop deze organisatie drijft . In de laatste alinea hierboven staan deze onderdelen al genoemd . Maar de Volckaert is ook een revalidatiecentrum. Ook hier wordt in dit laatste hoofdstuk aandacht aan besteedt .

PEE



De onmisbare vrijwilligers. (hoofdstuk 2 deel 5 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:19:13

deel vijf hoofdstuk twee (slot)

De onmisbare vrijwilligers.

Een organisatie als de Volckaert kon en kan niet zonder vrijwilligers.Eens werd een aantal gemeten van 130 vrijwilligers die dagelijks of periodiek onmisbaar werk ten behoeve van de bewoners deden . De organisatie is tegenwoordig beter georganiseerd . Dat is nodig , want het aantal mensen dat zich belangeloos inzet is drastisch geslonken In de tijd dat ikzelf op dinsdag of donderdag en soms op een woensdag radio-uitzendingen technisch verzorgde of presenteerde was er soms een structuur in het opkomstschema die naam niet mocht hebben . God zegende de greep dan maar. Toch was er een goede stemming onder de radiomensen die de bewoners ook op hoogte hielden van het Dongense nieuws uit het ‘ Dongens Kraantje ‘en het onlangs pas ter zielen gegane eigen orgaan het ‘Bruggetje’ Er waren radiomensen die heel fanatiek waren en het op zijn minst niet leuk vonden als de vanuit de zelfde studio uitzendend radiostation Radio0162 een paar minuten voor het einde van de uitzending de voor hen broodnodige voorbereidingen kwamen doen. Later verhuisde radio0162 naar een eigen studio in het dorp van waaruit ze nog een tijd als radiostation fungeerde om later over te gaan naar een organisatie waaruit de website OmroepDongen.nl is geboren.

Tegenwoordig is de VIRO -dat staat voor Volckaert Interne Radio Omroep – vrij strak georganiseerd . Televisie-uitzendingen vormde in het verleden nog geen hoofdrol ,maar hoeveel maal Frans Bauer’s regenboog is gedraaid op de radio is zelfs bij benadering niet te zeggen.

Visvijver

De visvijver was een groot goed voor veel bewoners. Ook hier waren het de vrijwilligers die de vissers naar de vijver brachten, de vis weer terug liet zwemmen en al op de terugweg naar hun kamers de winnaars van de diverse wedstrijden hun visserslatijn konden ( laten ) doorvertellen, aan de tuisblijvers.

De activiteiten die door de vrijwilligers werden gedaan waren en zijn heel divers.Er zijn ‘afroep’chauffeurs ,er zijn mensen die de bewoners ondersteunen bij activiteiten in de recreatieruimtes , naar de kerkdiensten brengen en er zijn er die samen met de bewoners een kaartje leggen.. Ook koffie en thee zetten en samen met de bewoners een gezellig koffie-uurtje creëren behoren tot de taken. De vrijwilligers zien dat ook echt als hun taak. Een gevleugelde uitspraak onder hen is dan ook ‘Vrijwilligers werk is niet vrijblijvend ‘

Dongenaren komen ze dikwijls tegen. Duwend achter een rolstoel of onder de arm op een voor de bewoners aanvaardbar tempo. Winkelend in het dorp of wandelend in het park en rondom het gebouw.Je kwam en kómt ze tegen. Alle namen noemen is een onbegonnen werk. Wel mag vermeld worden dat mevrouw Cloin nog op haar negentigste veel werk verzette ten behoeve van haar mede leeftijdgenoten. Ondanks de vele operaties die zij in haar laatste dagen moest ondergaan verraste ze de bewoners voorlal met haar altijd blijde lach en hartelijkheid. Ze was er trots op dat ze werd ‘ geridderd ‘ door de eigen Prins Carnaval van de Volckaert. Helaas is er het een en ander veranderd . Was het in de begintijd van oude gebouw nog vrij makkelijk om aan nieuwe vrijwilligers te komen, er kwam een duidelijke kentering in het aantal en in de per persoon beschikbare tijd.Vooral mensen van boven de zestig werden nog bereid gevonden om een helpende hand toe te steken. Logisch misschien , ‘maar ook jongere mensen zouden zich geroepen moeten voelen om dit dankbare werk te doen ‘liet een vrijwilliger die ik onlangs sprak zich ontglippen .

Belangrijk ws ook het café. Het caféke werd helmaal gerund door vrijwilligers.In 1991 werd de bar in gebruik genomen. In ‘ ’t caféke ‘ konden bewoners , vrienden en familie tegen sterk gereduceerde prijzen een ‘bakske ‘drinken en dat in alle gezelligheid samen opdrinken. De openingstijden waren ruim en vooral tijdens het verzoekplatenprogramma op de radio kwamen de verzoekjes juist uit dat gezellige caféke.

Het sociale contact is dan erg belangrijk, het beschikken over voldoende mensen die ‘om niet ‘hun medemens helpen heeft ook een grote economische waarde.Het werk dat zij doen hoeft de beroepskracht niet meer te doen.Die heeft dan weer tijd over om zich met de professionele hulp bezig te houden .Het mes snijdt aan twee kanten……..

Tot zover , deel vijf én hoofdstuk twee van de Volckaert Saga. Volledig zijn is schier onmogelijk .Daarvoor is de organisatie als die van de Volckaert te omvangrijk en kan misschien met het schrijven van een boek pas tot zijn volle recht komen . Wij, van www.dongenhomespot.nl zijn al blij dat we mede met de onmisbare hulp van de Volckaert- directie en anderen deze serie mogen en kunnen maken over dit voor Dongen zo belangrijk gebouw. Hopelijk heeft u met plezier en interesse de tot nu toe 15 afleveringen van dit verhaal over een uniek Dongens huis gelezen en er zélf zelfs wel wat herinneringen aan over gehouden, dingen herkent misschien.

Nu volgt er nog een hoofdstuk in dit verhaal. Daarin gaan we de huidige Volckaert belichten en beschrijven .Ook de toekomst van de Volckaert proberen we met behulp van cijfers , feiten en plannen in beeld te brengen. Het derde en laatste hoofdstuk zal zes delen omvatten.

De schrijver : Piet Eelants



De ontwikkeling van de Volckaert (hoofdtuk 2 deel 4 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:10:55

DE VOLCKAERT SAGA

deel vier hoofdstuk twee

De ontwikkeling van de Volckaert

Nadat een voorbereidingsfase kon in 1997 het project wachtlijstbegeleiding van start gaan.Het uitgangspunt hierbij was een gezamenlijke verantwoording en aanpak van zorgaanbieders van zorg aan ouderen met een verpleegindicatie . De disciplines verpleeghuis, dagbehandeling en dagverzorging werden hierin gebundeld . Zo veel als mogelijk worden mensen die tot een van de groepen behoren adequaat geholpen. De Volckaert ontwikkelde daarvoor een speciaal ambulant team . Het team zorgt voor gevarieerde hulp als de mensen nog thuis zijn en wachten op opname zoals het aanbrengen van een dagstructuur , hulp bij bemiddelen bij vragen over andere thuiszorg en het ondersteunen van de soms al aanwezige mantelzorg.

Sinds enkel jaren is de Volckaert eindverantwoordelijke voor een groep van ongeveer 200 patiënten die in andere verzorgingstehuizen verblijven in de regio. Het betreft hier mensen die eigenlijk in de Volckaert thuishoren vanwege ernstige psychogeriatrische stoornissen maar door capaciteitsproblemen elders worden verpleegd .Zij verblijven daar op de zogenaamde ‘meerzorg afdelingen ‘. De verpleeghuisarts , fysio – en ergotherapeut , maar ook de psycholoog en activiteitsmedewerkers verlenen op die afdelingen ter plaatse assistentie.

De verschillende teams zijn zo goed op elkaar ingespeeld dat het zelden voorkomt dat een dergelijke patiënt nog daadwerkelijk naar het gebouw van de Volckaert moet worden overgeplaatst . Hetgeen een groot gemak betekend voor de mens in kwestie maar ook voor de naaste familieleden.

Commissie psychotherapie

Bij het 20 –jarig bestaan van het oude gebouw werd een- voor Nederland – unieke commissie psychotherapie opgericht. Door die commissie is hard gewerkt met als resultaat dat heden ten dagen de deelnemers aan dit project waaronder de GGZ Midden- Brabant en het verzorgingshuis in Rijen nauwer samenwerken op het veelomvattende gebied van de problematiek op psychisch terrein bij vooral de ouder wordende mens en is er aandacht voor het vaststellen van vroegtijdige diagnostiek op het gebied van de psychotherapie.Door de centrale verwerking van alle aanmeldingen voor onderzoek , behandeling en begeleiding ,is een duidelijker beeld ontstaan van de regionale zorgvraag.

Opleiding

De Volckaert heeft van oudsher grote aandacht besteed aan de opleiding van gekwalificeerd personeel en ook co- assistenten werden in de gelegenheid gesteld hun stageperiode in het verzorgingshuis te doorlopen .Zowel intern als extern werden de opleidingen – in het begin met beperkte financiële middelen – gezien als telkens nieuwe fundamenten leggen aan een adequate en menselijke zorg voor met name de ouder wordende mens .De Volckaert werd een van de eerste instellingen die van Rijkswege toestemming kreeg een opleidingshuis op dit gebied te zijn .

In het vijfde en laatste deel van hoofdstuk 2 doorlopen we nog eens de geschiedenis van het oude gebouw met vooral aandacht aan de mensen die er woonden , leefden en stierven . Ook aandacht voor de activiteiten van vrijwilligers op allerlei gebied. Kortom : De mens en de zorg vanuit het hart.



Specialistisch ‘ tot op het bot ‘ (hoofdstuk 2 deel 3 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:09:00

DE VOLCKAERT SAGA

deel drie hoofdstuk twee

Specialistisch ‘ tot op het bot ‘

In het oude gebouw en in Nederland voltrekt zich langzaam de ‘dubbele vergrijzing ‘. De bevolking wordt steeds ouder en dus komen er meer ouderen. Ook de babyboom uit de jaren vijftig betekende in de beginjaren van de nieuwe Volckaert een groei in aanbod van patiënten, bewoners en zorg die in 2008 nog steeds actueel is.Die zorg moest ook worden géboden .Dat betekende uitbreiding van het aantal diensten vooral op geriatrisch terrein . Deskundig personeel was uiteraard ook daardoor onontbeerlijk. Nu kwam de vooruitziende blik op de organisatie van het vorige bestuur goed te pas en ook het bestuur onder leiding van Dokter Kroot zette die trend voort hetgeen noodzakelijk bleek voor de toekomst .Geriatrie omvat de zorg voor ouderen in de ruimste zin. Zowel psychisch , somatisch en sociaal worden de ouderen in de Volckaert begeleid. Toch was en is de huisarts een grote factor op dit gebied omdat die de patiënt meestal al lang kent. De Volckaert werk daarom goed samen met de huisarts en maakt gebruik van de door hem of haar verstrekte gegevens over de opgenomen oudere. Ook tijdens het verblijf van de patiënt in de Volckaert is de huisarts een vertrouwenspersoon van belang .In ‘de tweede lijn ‘in de gezondheidszorg liggen dan de contacten moeilijker . In 1998 werd het initiatief genomen om studie te verrichten naar de mogelijkheden om de geriatrie te optimaliseren. Er kwam in 1999 al een hechte samenwerking op gang tussen ‘De Riethorst ‘ in Geertruidenberg en De Volckaert in ons dorp.

Ten gevolgen van de vergrijzingproblematiek stijgt naast het aantal gezonde ouderen , het aantal zórgzoekende ouderen. Ook in de begintijd van de nieuwe Volckaert moet rekening worden gehouden met die oudere die graag zo lang mogelijk thuis wil blijven. De gezondheidszorg werd aan het einde van de jaren negentig steeds meer geconfronteerd met stijgende kosten. Ziekenhuizen zagen noodgedwongen een méértaak voor de verpleeghuizen om de zorg van met name de ouder wordende mens over te nemen dan wel het initiatief er voor te nemen. Mede daarom heeft de verpleeghuisgeneeskunde een grote vlucht genomen vanaf dat moment . Het bestuur hield de ontwikkelingen goed in de gaten en nam de nodige beslissingen waarvan De Volckaert nu nog profiteert.

De verpleeghuisgeneeskunde richt zich vanaf meer speciaal op kwetsbare ouderen in relatie tot het zorgsysteem. Niet alleen op organisch niveau ,maar ook op het gebied van persoonsgebonden relatie verkeer . De Volckaert anticipeerde met een drie –tal projecten op de toekomst, te weten : wachttijdbegeleiding , de substitutie verpleegzorg en – in commissievorm – de psychégeriatrie.

pee

Volgende keer méér over de ontwikkeling die de Volckaert (mee)maakte in de beginjaren van het nu verdwenen gebouw.



Professioneel personeel ( hoofdstuk 2 deel 2 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:05:58

VOLKCAERT SAGA

Hoofdstuk 2 / deel 2

Professioneel personeel

Dokter Kroot kwam op 15 september 1973 in dienst van het Gasthuis als opvolger van Dokter van Dijck . Kroot schrikt als hij de zoals hij dat noemde ‘de bijna onmenselijke toestanden’ aantreft in het St.Elisabethgasthuis .Barakken waarin mensen met velen op een zaal sliepen en verpleegd werden. In het midden van de zaal ziet hij granieten tafels met roestvrijstalen kommen waar patiënten zichzelf konden wassen met koud water . Kroot kwam vanuit Rotterdam waar hij geneesheer-directeur was van het Antonius Binnenweg verpleeghuis. Hij was daar gewend geraakt aan de toen der tijd moderne faciliteiten die volgens hem onontbeerlijk waren voor een goede zorg . Hij was vastbesloten. De Volckaert moest drastisch veranderd en gemoderniseerd worden. Zijn plannen werden in het begin met argusogen gadegeslagen.Onder het personeel ontstond onrust , maar later ook respect hoe dokter Kroot de zaken oppakte . Kroot zorgde door interne opleidingen voor meer professioneel personeel en revolutionaire ideeën werden voortvarend doorgevoerd . Ook Kroot zelf moest wennen aan de mentaliteit die er heerste . Hij was in Rotterdam gewend aan mondige mensen . Patiënten en personeel zette hem hier in Dongen op een voetstuk en gedroegen zich bijna onderdanig . De in Kaatsheuvel geboren Kroot is er in de loop van de tijd in geslaagd de afstand tussen hem en zijn patiënten en personeel danig te verkleinen door zich Brabander onder de Brabanders te tonen. Toch bleef er de afstand die gaandeweg meer een vorm van groot respect kreeg.

CVA- herstelkliniek

Op 1 januari 2000 opende de Volckaert een CVA- unit. In de steeds duurder wordende gezondheidszorg een welkom initiatief. Immers dure ziekenhuisbedden kwamen vrij voor de voor die ziekenhuisgeëigende zorg Niet alleen kostenbesparend ,maar zeer zeker een betere zorg voor patiënten die er konden herstellen van een hersenbloeding of herseninfarct .

Door verdere samenwerking met ziekenhuizen in de regio en verpleeghuis De Riethorst in Geertruidenberg groeide deze CVA- unit uit dat een van de best geoutilleerde en beste klinieken van ons land. Het goed opgeleide en deskundige personeel zorgde vanaf en op dat dat moment voor maximaal 8 patiënten die begeleid door alle denkbare disciplines meestal tot volledig herstel kwamen . In de dependance in Oosterhout kwam een welkome uitbreiding .

Dokter Kroot drukte jarenlang zijn stempel op de Vockaert. In december 2005, legt dokter Kroot zijn functie als geneesheer-directeur van Stichting de Volckaert neer. Hij gaat gebruik maken van de UBU- regeling Hij is dan 36 jaar werkzaam geweest in de verpleeghuis-geneeskunde, waarvan ruim 32 jaar bij de Volckaert. Een tijdspanne waarin de ouderenzorg een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt.

Pee

Volgende keer in DE VOLCKAERT SAGA een verdere beschrijving van de specialiteiten van de Volckaert .



De Volckaert is er ! ( hoofdstuk 2 deel 1 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:02:29

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 2 / deel 1 / proloog

De Volckaert is er ! (1965)

Op 1 oktober 2000 vierde de Volckaert haar 25 –jarig bestaan . Vijf en twintig jaren van vooruitgang in de verpleging , verzorging en zorg en van revalideren en reactivering . Een uniek gebouw stond jarenlang als blikvanger voor Dongen op de plaatst waar nu -in 2008- een gloednieuw complex staat dat de activiteiten van de stichting voortzet met nieuw elan ,met een nieuwe partner ook .Nog meer dan 7 jaar zou worden gewerkt in het oude gebouw . Het staat nog steeds op het netvlies gebrand . De blauwe luifel ,het dierenpark, de boerderij .De prachtige en diepe visvijver , waar enkele bewoners jarenlang de grootste vissen vingen , ze terug zette en na eerst trots te zijn vereeuwigd op de gevoelige plaat en begeleid met het nodige visserslatijn de voorpagina van ‘ Het Bruggetje’ haalden .Brochures van de oude Volckaert leggen het allemaal haarfijn uit. De Volckaert is uniek in Nederland en de zorg is er optimaal. Papier is geduldig. Patiënten daar in tegen niet altijd en hebben commentaar op dingen die de mens raken. Ook werknemers zijn soms ontevreden en laken het toen bestaande regiem. In een gebouw van zoveel verdiepingen, volgens sommigen vóór de bouw al té veel ,gebeuren dingen die een stempel zetten op medewerker ,bestuurder en natuurlijk de patiënten. De een aanvaart veranderingen gelaten, de ander verzet zich er tegen én waar gewerkt wordt worden fouten gemaakt.In dit tweede hoofdstuk gaan we in op het wel en wee van vele betrokkenen tijdens het bestaan van het oude gebouw. We praten met (oud)medewerkers die er de mooiste herinneringen aan hebben . We praten ook met de mensen die er nu werken .We halen uitspraken aan en we herschrijven verhalen van bewoners die er gewoond hebben en er gestorven zijn. We zoeken het goede en vermijden de kritiek niet. “Vraag mij niet naar mijn leeftijd ,want die veranderd voortdurend “ zei een hoogbejaarde bewoner eens.

Zo is het ook met de Vockaert .De methoden van verplegen en verzorgen veranderen mee met de tijd.Een gloednieuw multicultureel centrum heeft nu de plaats ingenomen van de oude vertrouwde aula ,waar alles werd gedaan. Gefeest en gerouwd werd er , gehuild en gelachen. Multifunctionéél is het zorgcentrum nu. Toch , omdat we niet mogen vergeten ; anno 2008 gaan we terug in de tijd van ‘onze ‘Volckaert’ . Want zoveel is wel duidelijk. De Volckaert hóórt bij Dongen , zette dit dorp op de kaart en veel Dongenaren hebben de Volckaert nodig gehad en zullen die nodig hebben .

Een ding staat garant voor de Volckaert en de Volckaert staat er garant voor en overwint alle kritiek : Menselijke waardigheid.

Vanaf deel twee van hoofdstuk twee belichten en beschrijven we de veelzijdigheid van de zorg die plaats vindt in de Volkaert.



Resumé ( hoofdstuk 1 deel 10 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 13:00:58

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 10 (slot)

Resumé

In 1854 wordt de ‘Armenwet van kracht. De ‘welgestelde mens ‘ gaat voor de armen zorgen. Dit lijkt sociaal en ís het ook in die tijd ,maar de ‘den werklieden’ moeten er erg hard voor werken. De huren en pachten zorgden voor een goede opbrengst voor de rijken die op hun beurt weer – conform de wet -voor de arme bevolking konden en moesten zorgen.

1860 : Dongen leeft voornamelijk van veeteelt, land- en akkerbouw. Er heerst nog steeds grote armoede. Dongen groeit amper.

Van1870 tot 1880 gaat Dongen mee in de vaart der volkeren. In tien jaar tijd is Dongen gegroeid naar een dorp van bijna 4000 inwoners.De reden is de opkomst van de leerlooierijen.

Velen ‘behoeftigen ‘vinden hier werk maar een schrale boterham.Daarvoor is het nodig om de armenwet te handhaven. Niet alleen vanwege de noodzaak ervan ,maar zeker ook om de macht dáár te houden waar hij volgens de rijken toentertijd thuishoorde: Bij hen dus. Ook de kerk is bang de macht over de zielen te verliezen en zet zich ook dáárom in om de armoe te bestrijden . Het armenbestuur houdt zelfs jaar na jaar een batig saldo over. De strijd der titanen van die tijd dus. Macht wilden men niet delen.

1855 :Pastoor Jacob van Iersel komt naar Dongen en beloofd de armen niet alleen de hemel voor later maar ook een gasthuis.Deze pastoor, Frans van Breughel en Johannes Bressers vormden het eerste bestuur van het gasthuis dat in 1882 bij aanbesteding gegund werd aan en gebouwd door aannemer Koenen en Schellekens in nog geen jaar tijd .Er zijn in de 19e eeuw ,meer bepaald tussen de jaren 1883 en 1891 vier mislukte pogingen gedaan om bij het gasthuis een ziekenhuisfunctie te voegen . Wel werd in 1889 het gasthuis uitgebreid .In 1891 werd toch met succes een ziekenbarak geopend dank zij de volhoudende regenten. Samen met de bouw van de kapel kreeg het gasthuis de bekende en karakteristieke carrévorm.

1883 : De zusters van de congregatie ‘Alles voor Allen’ uit Breda betrekken verpleeg –en bestuursposten in het Dongens gasthuis. Het gasthuis zal dan tot 25 augustus 1971 gerund worden door deze hardwerkende maar vrome nonnen.

Vanaf het begin deed het gasthuis ook dienst als pension voor de meer welgestelde mensen, hetgeen voor extra inkomsten zorgde.

Tijdens de eerste wereldoorlog verpleegd het ziekenhuisgedeelte vooral veel Belgische soldaten en ook na die als ‘Grote Oorlog ‘bekende tijd rendeerde het ziekenhuis een tijdje redelijk tot goed. Pas in de jaren dertig loopt het patiënten aanbod in Dongen terug ter voordele van ziekenhuizen in Breda en Tilburg die beter geoutilleerd waren en ook gesteund werden door de politiek in het algemeen..

Tijdens de tweede wereldoorlog kende het gasthuis in het begin nagenoeg geen last van het geweld ;pas aan het einde ervan ontstond veel schade aan de gebouwen door kanonvuur van V- bommen .In de laatste oorlogsperiode was er gebrek aan bijna alles. Ook de stroomvoorziening of het gebrek eraan verstoorde het leven van patiënten en nonnen danig .

Ondanks dat notaris Vulto had vastgesteld dat er fouten zaten in de eigendomspapieren van de gebouwen van het gasthuis ,werden door de opeenvolgende besturen plannen gemaakt het gasthuis grondig te verbouwen. Het idee van herbouwen won het tenslotte in 1964.

Tussen de vergadering van 18 april 1964 tot aan het moment dat de Volckaert kon worden geopend lagen bijna elf jaar van plannen maken, berekeningen maken, ambtelijke langzaam draaiende molens en vele bestuurswisselingen . Op 13 januari 1975 kon de ‘nieuwe’ Volckaert betrokken worden.

pee

Volgende keer deel 1 van hoofdstuk twee ,waarin we in een aantal afleveringen de geschiedenis herschrijven van het gebouw dat de Dongenaar nog steeds op het netvlies heeft staan en dat Dongen mede op de nationale kaart zette .



De bouw ( hoofdstuk 1 deel 9 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:58:56

DE VOLCKAERT SAGA

De bouw

In november 1972 werd het benodigde kaptaal verkregen : Fl. 22.700.000. De Rotterdamse Bank ( later opgegaan in AMRO ) stond samen het afgegeven gemeentegarantie garant voor het kapitaal renteafwikkeling en overbruggingskredieten. Bij de onderhandelingen met de bank werd nog afgesproken dat binnen dit bedrag ook ruimte gevonden zou moeten worden voor de bouw van een klein internaat ,waar leerling- verpleegkundigen hun intrek in zouden kunnen nemen . Dat was weer een slimme zet van het bestuur die daarmee langs een omweg hun vurige wens in vervulling zouden zien gaan ten aanzien van dit vroegere twistpunt. Zaak nu was om de bouw zo spoedig mogelijk te laten beginnen . De feiten op een rij:Het geld was er, maar ook de sociale onrust in Nederland. Onderdeel dáárvan was dat er eind 1972 een bouwstop werd afgekondigd die daadwerkelijk werd ingevoerd in januari van het jaar daarop.Door adequaat optreden van de directie en met medewerking van de gemeente Dongen kon nog vóór de algemene Nederlandse bouwstop met de bouw van de Volckaert worden begonnen.Op 13 december 1972 werd de eerste spade in de grond gestoken door burgemeester Kooijman. Voorzitter Cloin haalde de eerste grond naar boven die ooit toebehoorde aan ‘der Volckaerts kinderen erf’

Eindelijk, na vele voorbereidingsjaren waarin de kunsten van het rekenen , het wachten ,hopen en vrezen op de proef werden gesteld kon deze unieke combinatie van verpleeg –en verzorgingshuis uit de Dongense gronden verijzen.

Oproep!

Deel 10 zal het laatste zijn uit hoofdstuk 1 .In dat deel gaan we terug belangrijke data opsommen die belangrijk zijn in ontstaan en bestaan van de huidige Volckaert . In dit negende deel sluiten we een periode af waarin dit unieke Huis van Dongen de huidige naam kreeg met weinig tekst maar veel foto’s.Daarna gaan we beginnen met het beschrijven en beleven van het gebouw zoals we dat kenden vóór de huidige nieuwbouw ,de mensen die er woonden en de medewerkers . Verhalen die de emotie terughalen bij velen. Óók zou ik van deze gelegenheid een keertje gebruik willen maken om diegenen die vinden dat ik wat vergeten ben of over het hoofd heb gezien tot nu toe, mij dit te laten weten via de contactmogelijkheden van dongenhomespot.nl ( dongen@aol.nl ) . Ook commentaren of aanvullingen op deze serie waarvan we nu ongeveer in het midden ervan zijn aanbeland zoals foto’s en anekdotes zijn natuurlijk van harte welkom. Gebruik daarvoor hetzelfde contactadres .



Hoogbouw ? da’s niks voor Dongen (hoofdstuk 1 deel 8 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:54:13

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 8

Hoogbouw ? da’s niks voor Dongen

Dongen was in rep en roer. Hét praatje van de dag bij de slager en de bakker. Het ‘ nieuwe gasthuis’ was onderwerp van gesprek. De Dongenaren waren voor wat betreft de bouw ervan eensgezind ; het gebouw was te oud en verbeteringen blijven aanbrengen was niet meer om te doen. Wat dat betreft was er geen verschil van mening met de andere helft van de dorpsgenoten incluis het bestuur van huize Elisabeth . Maar een flatgebouw van zeven of acht verdiepingen was toch even schrikken voor de een en wennen voor de ander. Oorspronkelijk werd door de meest progressieve bedenkers een gebouw van minstens acht verdiepingen gepland. Het uiteindelijke resultaat zou een gebouw van zeven verdiepingen zijn. Maar zover was het nog lang niet. Het bestuur van de plaatselijke bejaardenbond was volgens datzelfde bestuur toch wel dé aangewezen deskundige bron om naar te luisteren . Het bijna dwingend schrijven van de voorzitter van de bejaardenbond P. Dingemans naar het bestuur van het gasthuis was behalve pessimistisch op zijn minst niet vlíjend . Letterlijk : “De mensen in Dongen hebben altijd laag gewoond en zullen moeilijk aan iets anders wennen. De bejaarden in de stad zijn hoge flats gewend ,maar onze bejaarden niet. Maar het zal toch wel doorgaan ; wij hebben daar uiteindelijk niets over te zeggen “ . Bestuurslid Jan Verhagen echter was het daar niet helmaal mee eens en trok meermalen feller van leer tegen de plannen. Hij gebruikte daarvoor ook zijn macht als gemeenteraadslid . Jan Verharen – nu nog bij sommige plaatsgenoten een legendarisch figuur – genoot veel vertrouwen, vooral bij de arbeidersklasse in ons dorp. Jarenlang had Jan zich ingezet voor de arbeidersbeweging Er verschenen van zijn hand vele krantenartikelen . Met name het Weekblad Voor Dongen werd een strijdtoneel van vóór en tegenstanders . De strijd der klassen in Dongen werd traditioneel in ere gehouden. In januari 1970 wisselde de huisarts dokter van Dijck van gedachten met enkel belanghebbenden waaronder natuurlijk een aantal bejaarden. Dongen haalde de landelijke pers. In diverse grote kranten werd geciteerd uit het Weekblad Voor Dongen waarin na maanden steggelen in de praatgroep een ‘plan van aanpak ‘werd geplaatst . Voortbordurend op dit krantenartikel werd er een enquête gehouden onder de Dongense bejaarden uitgeschreven door de Diaconese Bejaardenbond. Een greep uit de resultaten liet zien dat 82.5 % verkoos de oude dag in ‘ het eigen huis ‘ te beleven ; slechts 5,5% zag een plaats in de Volckaert wel zitten. Er werden steeds meer oneigenlijke argumenten gebruikt in de strijd tégen en vóór de hoogbouw. Dr van Dijck weerlegde het verweer van de bejaardenbond die een recent onderzoek aanhaalde dat veel naoorlogse flatbewoners last hadden van soms chronische hoofdpijnen . Volgens de dokter had de bond de resultaten van het onderzoek te selectief gelezen ; volgens van Dijck betrof het hier vooral jonge moeders en kinderen die verschijnselen vertoonden van het toentertijd veelbesproken Sick Building Syndroom.

Wel of geen hoogbouw , wel of geen combinatie van verpleeg – en verzorgingsinrichting . De strijd woedde voort.

Het bestuur van het gasthuis kende echter haar eigen verantwoordelijkheid. Gesteund door deskundigen had het stichtingsbestuur zeker goede argumenten om de plannen – hún plannen – door te zetten.

Volgt nog: deel negen van Hoofdstuk 1 van de Volckaert Saga waarmee we het eerste hoofdstuk ook bijna kunnen gaan afsluiten en ons gaan bezighouden met de Volckaert na de bouw ervan. Volgende keer : De bouw.



De afbraak van het gasthuis en de aanloop naar de Volckaert ( hoofdstuk 1 deel 7 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:52:16

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 7

De afbraak van het gasthuis en de aanloop naar de Volckaert

Het was duidelijk er moest gedacht worden aan de toekomst, een algemene nieuwbouw zou volgens sommigen noodzakelijk blijken als Dongen in de zieken –en bejaardenzorg een rol van betekenis moest blijven spelen. De verbouwingen leidden dan wel tot verbeteringen maar de bezwaren werden talrijk.In een toespraak bij het afscheid van de heer Cloïn als voorzitter van het bestuur in 1977 zei de toenmalige directeur – econoom Van Loon dat het hem al gauw duidelijk werd met welke moeilijkheden de stichting te maken had gehad en dat de moeilijkheden alleen maar groter zouden worden.’ De image van het gasthuis was ronduit slecht’ zo zei hij en verder heerste bij de Dongense bevolking ‘ het algemeen maar onterechte verwijt dat het bestuur van de stichting geen goed beeld had van de toekomst ,geen inzicht had en een gemis aan achtergrondinformatie, waardoor Dongen geen volwaardig ziekenhuis kreeg. ‘. Tijdens diezelfde toespraak werden echter ook spijkers met koppen geslagen want hij voorspelde dat het bestuur met durf en visie een kunststukje zou uithalen .De Volckaert zou geschiedenis gaan schrijven in de Nederlandse verpleeg- en verzorgingssector .

Het bestuur maakte het zich niet gemakkelijk. Het ging namelijk om de bouw van twee grote projecten ; de bouw van een verpleeghuis en een verzorgingshuis en dat impliceerde ook dat er een tweesporenbeleid moest worden aangegaan. De Nederlandse overheid kende namelijk een strikte bureaucratische scheiding tussen de twee gebieden wat weer gevolgen had voor de benodigde geldstroom en vergunningen. Al met al vertraagde de realisering van de Volckaert door dit ambitieuze plan . Toch is het een verdienste van dit doortastende bestuur van de Vockaert geweest dat deze bijna revolutionaire combinatie op het gebied van zorg algemene navolging reeg in het naoorlogse Nederland. Tegenwoordig zijn verpleeghuizen váák verzorgings(bejaarden)huizen . Er zijn overigens voldoende details bekend waarmee het bestuur de tegenwind kreeg. Er is al een boek te schrijven over de hoeveelheid bemoeienissen van diverse instantie die in het Nederland van toen een vinger in de pap hadden . De regels rezen de pan uit en een paar van die regelingen kregen terecht het stempel van verregaande arrogantie. Ik beperk me tot een samenvatting. De Vereniging van Katholieke Verpleeghuizen stelde bijvoorbeeld dat er geen gezamenlijke ingang mocht komen voor de bejaarden en de verpleeg -behoeftige mensen. Het ministerie van Volksgezondheid maakte nog strikter onderscheid tussen de twee doelgroepen en opperde dat er omwille van hun regelgeving toch twee gebouwen zouden moeten gerealiseerd worden. Ook mochten de gebouwen niet achter elkaar worden gebouwd omdat men bang was dat dat de indruk zou wekken dat bejaarden in dat gebouw zouden worden verpleegd. Er zouden namelijk ook jónge patiënten moeten worden opgenomen zoals slachtoffers van verkeersongevallen en het zogenaamde ‘Opbouworgaan van Noord Brabant ‘ vond dat er een klasse -scheiding moest komen . Ook hierover werd uitvoerig gepraat met als conclusie dat de klasse –indeling niet meer paste in ‘de moderne tijd ‘.

Contacten met Oosterhout

Geneesheer- directeur Van Dijck adviseerde het bestuur goede contacten te blijven onderhouden met het St. Jozefziekenhuis in Oosterhout omdat volgens de geneeskundige inspectie de gemeente Oosterhout onder het verzorgingsgebied van het verpleeghuis in Dongen viel. De directie van het ziekenhuis in Oosterhout deelde aan het eind van een lange vergadering met het bestuur van het in de volksmond nog steeds genaamde ‘gasthuis ‘mee dat Oosterhout geen kansen zag om een verpleeghuis in die stad te realiseren op de plaats waar zich toen nog het ziekenhuis bevond. Oosterhout koos later voor samenwerking met Raamsdonksveer en ging over tot nieuwbouw.

De naamgeving

Het ontwerpen van een gebouw voor de combinatie van verpleging en verzorging betekende voor de architecten en grote uitdaging. Regelmatig moesten de plannen voor indeling en voorzieningen worden bijgesteld . De tijd die vrijkwam door het ongewilde uitstel van de plannen door het wachten op vergunningen en toestemmingen van overheidswege werd gebruikt voor druk overleg met de directie en bestuur van ‘gasthuis’ hetgeen vruchten afwierp in de uiteindelijke realisering van de nieuwbouw. Ook een vroegere dwarsligger, de Katholieke Vereniging van Bejaardenhuizen, was zeer geïnteresseerd in het Dongense ‘dubbelproject ‘en bood gerontologische hup aan.

In rustiger vaarwater gekomen kon het bestuur zich bezighouden met de naamgeving van het nieuwe gebouw. Huize Elisabeth was een ‘te lange ‘naam zo kwam men tot de conclusie en als er geen nieuwe naam zou komen bleef de Dongense bevolking uit gewoonte of traditie de naam ‘gasthuis’gebruiken. De bibliothecaris Martin de Ruyter werkte op dat moment aan een geschiedkundig boekje over Dongen. Hij bracht uitkomst in de wirwar aan suggesties over de nieuwe naamgeving . De Ruyter stelde voor om het nieuwe gebouw te noemen naar de middeleeuwse ridder VOLCKAERT die n 1281 werd beleend met goederen onder Dongen. Ook de grond waarop de nieuwbouw zou verijzen behoorde tot zijn belening . Dongen maakte kennis met de nieuwe nu vertouwde naam. De Volckaert was een feit .

PEE

Wat nog volgt:Deel acht tot en met 10 van de Volckaert Saga vormt het slot van Hoofdstuk 1 . Daarna gaat het verhaal verder en behandeld in een aantal delen een periode die veel Dongenaren kennen. Het oude gebouw. In hoofdstuk twee van de VOLCKAERT SAGA



Volckaert tot 1964 ( hoofdstuk 1 deel 6 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:49:44

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 6

DE VOLCKAERT NA DE OORLOG TOT 1964

In februari 1946 begon Bouw -en Sloopbedrijf Vissers uit Oosterhout met het neerhalen van de linkervleugel van het gasthuis. Veel hoefde niet meer gesloopt te worden omdat alleen al het aanzien ‘een ruïne gelijk ‘was.De plannen voor de herbouw waren nog niet klaar ,maar op 8 mei kreeg de firma Rasenberg uit Terheijden al de opdracht te beginnen met bouwen. Onder andere die voortvarendheid was oorzaak van een onverwacht vroeg ingetreden vertraging van de bouw. De echte oorzaak was de financiering. Rasenberg werd het werk gegund voor Fl. 169.500,- , de verzekering betaald Fl. 45.000 uit en de rest moest uit eigen middelen betaald worden. . Toch kon de nieuwe vleugel , die een derde verdieping kreeg , ruim twee jaar later , iets later dan gepland, feestelijk worden geopend.

Ontwikkeling

De bouw ging dan wel niet zo snel, de tijd schreed voort. Er kondigde nieuwe processen aan in de gezondheidszorg. Vooral de bejaardenzorg en ziekenverpleging en de verdere ontwikkeling van de sociale vooruitgang in het algemeen in Nederland kwamen in de politieke belangstelling te staan. Landelijk werd aangedrongen om de sociale voorzieningen voor het personeel eens grondig onder de loep te nemen. Het bestuur van het gasthuis liep voorop in die ontwikkeling. Gezien de regentenmentaliteit en de invloed van de kloostergemeenschap in het verleden was dit uniek te noemen in Dongen én ons land. In 1953 al werd een akkoord getekend voor het uitbetalen van een vakantietoeslag en ook sloot het gasthuis zich aan bij een pensioenfonds. Landelijk werden pas in 1977 deze nu normale secundaire arbeidsvoorwaarden vastgelegd in een CAO.

Ook het dorp Dongen werd – gezien de bevolkingstoename – gedwongen om mee te gaan in de vaart van de wederopbouw van het naoorlogse Nederland . Er werden plannen gemaakt voor de aanleg van een verbindingsweg met Oosterhout . Aan weerszijde van , wat we nu kennen als de Middellaan – werden twee nieuwe woonwijken gepland . Het bestuur van het gasthuis had heel andere plannen .Zo werd aan uitbreiding gedacht en ook gerealiseerd. In 1957 werd daarom begonnen met de bouw van een polikliniek en een ziekenhuisafdeling. Ondanks het feit dat landelijk de tendens merkbaar werd dat kleine ziekenhuizen geen bestaansrecht hadden in de toekomst zette het bestuur zijn beleid in deze voort .Mede met de gedachten dat een behoorlijk landbouwbedrijf op haar terrein de kosten van de exploitatie zouden blijven drukken werd de strijd aangegaan met de gemeente om de daarvoor nodige gronden te behouden. Er werd beroep aangetekend door het gasthuis bij de Gedeputeerde Staten om te voorkomen dat de gemeente de grond voor de aanleg van de Middellaan zou gaan gebruiken. De kosten van dit beroep waren erg hoog en de teleurstelleng groot toen de het door Gedeputeerde Staten werd afgewezen. Mede door deze gebeurtenissen werd in 1960 een nieuw bestuur benoemd. Voorzitter Cloin haalde in de jaren daarop de heren Van Den Dries en Lichtenberg binnen . Dit drietal was afkomstig uit het zakenleven. Dat ook het zakenleven risico’s moet nemen werd gauw duidelijk. Als dan de bouw van een echt ziekenhuis in deze politiek situatie nog niet mogelijk werd geacht moest men kiezen voor een alternatief om behalve de werkgelegenheid te verzekeren ook de toekomst veilig te stellen voor de ontwikkeling van een uitgebreider verpleeg –en bejaardenhuis. Daar werden de pijlen vanaf nu duidelijk op gericht. Op 26 september 1964 werd vrede gesloten met het gemeentebestuur en gingen de gronden , nodig voor de ontwikkeling van het dorp Dongen over naar de gemeente. Later zou blijken dat juist dat drie -koppige bestuur een goede kijk op de toekomst hebben gehad : tijdens de onderhandelingen met de gemeente werd de basis gelegd voor een algehele nieuwbouw van de stichting in de nabije toekomst. In de zomer van 1964 opende de toenmalige voorzitter Vlaminkx het voorlopige verpleeghuis. In zijn toespraak zei hij het jammer te vinden dat de plannen voor een Dongens ziekenhuis niet konden worden gerealiseerd maar dat de plannen voor uitbreiding van het verpleeghuis naar 100 bedden vorm begonnen te krijgen en dat de wens het bejaardenhuis uit te breiden levendig waren .

Nog een probleem

Vanaf de jaren vijftig was het al zo dat de zusters in Breda de rem zette op het afstaan van religieuzen aan het verpleeghuis. Er moest dus – denkend aan de toekomst –een begin worden gemaakt met een interne opleiding van zieken- en bejaardenverzorgsters. Er werd met de opleiding gestart in 1963. Vijftien meisje werden toegelaten , later gevolgd door nog eens vijf. Dr. van Loringen en zuster Alberta zochten naar een opleidinggebouw én een internaat voor de meisjes.De ruimte in het gasthuis werd te krap en te duur voor dit doel. De problemen ontstonden toen de geldbuidel voor zo’n opleidinggebouw open moest. Het pand op de Hoge Ham 68 bleek wél geschikt maar te duur. Het gebouw huren van de eigenaar Laurentiusparochie en het overbrengen naar andere huisvesting van de zusters Franciscanessen die daar woonden en in dienst waren van het Wit-Gele Kruis stuitte eerst op schijnbaar onoverkomelijke moeilijkheden . In 1967 werd toch nog een oplossing gevonden voor de zusters en kon het pand in gebruik worden genomen voor de opleiding van de meisjes. De fundamenten van de Volckaert van de toekomst werden duidelijker en kreeg in het aannemen van een professionele administrateur in de persoon van J.J. van Loon steeds meer gestalte.

Pee

In deel zeven wordt de aanloop naar de huidige Volckaert beschreven en in deel acht wordt hoofdstuk 1 van de Volckaert Sage afgesloten .Hoofdstuk twee geeft een beeld van de Volckaert zoals de huidige Dongenaar het gebouw en organisatie lang heeft gekend.



De komst van de 20ste eeuw ( hoofdstuk 1 deel 5 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:47:31

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 5.

DE VOLCKAERT TIJDENS DE OORLOG

De komst van de 20ste eeuw

Het gasthuis deed -eigenlijk al vanaf het begin -ook dienst als pension .De verzorging voor mensen die het zélf konden betalen werd een groeiende bron van inkomsten. Tegenwoordig zou je dit ‘de derde geldstroom ‘ kunnen noemen. Ziekenhuizen en zorginstellingen gaan ‘de markt op ‘en ontdekken nieuwe mogelijkheden om de exploitatie rond te krijgen en slagen er soms in zelfs wat winst te maken. Ook in de eerste jaren van de twintigste eeuw kom dus de handelsgeest van de nonnen met een beetje fantasie vertaald worden als de eerste vorm van marktwerking . Welgestelde mensen moesten vrij diep in de beurs tasten voor een kamer. Sommigen mensen uit de hogere klasse konden zich voor méér geld twee kamers permitteren. De zusters en het bestuur van het gasthuis waren er zich van bewust dat deze vorm van financiering grof in ging tegen de regels en het reglement van de stichting. De congregatienaam ‘Alles voor Allen ‘bleek sterker dan menig herschreven reglement .Zo werd er eerst streng op toegezien dat mannen en vrouwen gescheiden kamers bewoonden . Menselijk gesproken onhoudbaar ,dus werd het reglement weer bijgesteld zodat gehuwden wél op een kamer mochten wonen .

Wat ook in onze 21ste eeuw een vermaledijde bijkomstigheid was bleek ook toen bewaarheid te worden. Het klassenverschil uitte zich niet alleen in het aantal kamers en het geld wat er voor moest worden betaald, ook de verzorging en het eten waren naar rato de beurs van de pensiongasten toelieten.

De oorlogsjaren

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog had het Elisabethgasthuis slechts te maken met kleine ongemakken. Zeker, er was gebrek aan zeep, soda , steenkool en verbandmiddelen . Maar de zuinigheid van de nonnen zorgde er voor dat écht nijpende tekorten uitbleven. Door de oorlog kon maar mondjesmaat gebruik worden gemaakt van gas en stroom.

De Duitsers waren uit op koper en andere smeltbare objecten. Zo vertelde Rector Joling dat de vijand door middel van een met name genoemde aannemer de grote bronzen klok uit het torentje had gepikt , ‘dit vuile werkje ‘opgeknapt hadden. De werkelijkheid echter was dat een pastoor uit Eindhoven de klok veilig in handen had en er als een goede herder voor zou zorgen dat de klok met klepel en al na de oorlog zou worden teruggeven aan het Dongense gasthuis.

We lopen de oorlog even door en vermelden hier de voornaamste opvallende gebeurtenissen.

Op 26 april 1943 viel in de boomgaard de staart van een RAF –toestel brandend neer . De rest van het vliegtuig kwam in de buurt van Oosterhout terecht .Er was weinig of geen schade aan het gasthuis. In de winter van 1944 bliezen de Duitsers munitiedepots op in Dongen. Het gevolg voor het gasthuis was ernstig. Er sneuvelde bijna vijftig grote ruiten. In hetzelfde jaar kreeg het gasthuis een paar maanden inkwartiering .Vanaf 25 september was er geen stroom van 11 uur –s ávonds tot 8 uur in de morgen ‘Alles moe(s)t een uur later ingesteld worden ‘gaf de rector als opdracht aan het personeel mee. Sommige ‘in -kwartierders ‘waren lastig volgens de gevonden documenten , anderen gedroegen zich behoorlijk . Na het dorsen van het graan op 17 oktober , waarbij de zusters werden geholpen door de eerwaarde broeders van Overdonk namen de Duitsers het dekzijl mee van de dorsmachine . Ook een pasgeslacht varken namen ze mee. Er waren uit voorzorg drie varkens geslacht plus nog eens drie varkens die -s ‘nachts stiekem geslacht werden .Die konden eerlijk worden verdeeld onder de zieken , de bewoners , de zusters en in dit geval ook de broeders van Overdonk. In het laatste oorlogsjaar werd het gasthuis minder gespaard.Hoe het kon gebeuren is onbekend, maar op 1 januari 1945 brak er in het woongedeelte van Dr. Janssens brand uit . Het vuur ontwikkelde zich snel tot een uitslaande brand. De linkervleugel van het gasthuis brandde helemaal uit ondanks de hulp van de brandweer en vele vrijwilligers. Veel Poolse militairen die in het gasthuis en elders waren ingekwartierd hielpen mee de brand onder controle te krijgen .De schade werd geschat op 39.000 gulden. 1945 bleek verder een rampjaar . Bij vele bombardementen sneuvelde telkens zowat alle ruiten en ook andere schade bleef het gasthuis niet bespaard . De blijheid overheerste echter toen op 5 mei 1945 de traditionele zaterdagse vergadering met een woord van vreugde en vrijheid werd geopend. Nederland was bevrijd !

Deel zes behandeld de periode van de Volckaert van 1945 tot 1964



De grote roeping ( hoofdstuk 1 deel 4 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:43:25

DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 4.

Ook in het begin van de twintigste eeuw was het normaal dat religieuzen de zorg voor zieken en armen op zich namen. De roeping die dit werk vereiste was synoniem aan de roeping om in te treden in een klooster. Het woord ‘zuster’is heden ten dagen nog steeds de aanspreektitel voor verpleegkundigen . De nonnen brachten ook zekerheid en continuïteit in de zorg. Een bijzondere bijkomstigheid was wel de karige beloning die de zusters ontvingen voor hun zware arbeid en de post ‘loonkosten’ was toentertijd niet meer dan een sluitstuk van de begroting .Ik schreef het al eerder, sociaal gezien was het een voor ons bijna niet meer te begrijpen periode.Vreemd was voor sommige Dongenaren ook dat een beroep werd gedaan op de congregatie ‘Alles voor Allen’ uit Breda terwijl in Dongen toch de Franciscanessen een logischere keuze zou zijn geweest voor deze Godlievende taken. De keuze voor de zusters uit Breda kan gezocht worden in het feit dat de Dongense congregatie al jarenlang gespecialiseerd was in het geven van onderwijs .De geschiedenis bewijst nu dat de Dongense zusters juist in dat onderwijs hun roeping konden omzetten in nuttig , sociaal en katholieke deugden . Half april 1883 kwamen de eerste zusters naar Dongen. Onder hen was zuster Ignatia . Zij werd de eerste moeder overste voor het Gasthuis. Moeder Ignatia . Een jaar later werd Ignatia Algemeen Overste van ‘Alles voor Allen’en moest zij volgens de regels van het klooster Dongen weer verlaten. Zij stierf wel weer in Dongen in 1927 op 80 jarige leeftijd nadat ze een jaar lang liefdevol verpleegd was door haar eigen zusters in haar eigen Elisabeth Gasthuis ,de naam die mede door de grote invloed van de zusters aan het Dongens gasthuis was gegeven.

De twintigste eeuw

Als we een kijkje nemen in het nieuwe contract dat het bestuur van het gasthuis afsloot met de zusterscongregatie zien we de komst van de twintigste eeuw ook daarin duidelijk teug. Het contract vermeld dat de zorg en het levensonderhoud van de zusters volledig vergoed zal worden door het gasthuis. Hierin was ook begrepen de eventuele medische zorg. In 1929 ontving elke gediplomeerde verpleegster een jaarsalaris van zegge 150 gulden .Een non die niet gediplomeerd was kon rekenen op het ronde bedrag van 100 gulden. Het duurde tot 1943dat er wer over de salarissen zou gepraat worden. Kort voor de oorlog werd een ferme loonsverhoging afgekondigd . Zeker onder invloed van de snelle geldontwaarding en de crisis waarin de wereld zich bevond werden die bedragen respectievelijk 350 en 250 gulden.Na de oorlog werden- mede onder invloed van de vooruitgang in de wederopbouw van ons land – de salarissen van de zusters opgetrokken naar meer redelijke bedragen . Een gediplomeerde zuster verdiende 600 gulden. Per jaar. Toen in de zestiger jaren de welvaart voor de Nederlanders voel- en zichtbaar werd , vond het bestuur van het Gasthuis het tijd worden dat behalve zusters ook leken -werknemers hun emplooi vonden binnen de muren van het Elisabethgasthuis. Het aantal religieuzen werd vastgesteld op 10 en de zusters werden qua salariëring gelijk gesteld met leken –werknemers. Eind jaren zeventig verlieten de laatste nonnen het gasthuis. Tot aan de sloop van het oude gasthuis en de eerste steenlegging van de huidige Volckaert tellen we ruim 90 jaar waarin de zusters van ‘Alles voor Allen ‘hun beste krachten, hun liefde en kennis aan Dongen en de Dongenaren gegeven hebben .

Dongen en het gasthuis

Door de jaren heen hebben de Dongenaren een zeer sterke band gevoeld en getoond met het gasthuis Elisabeth en de latere Volckaert. Toen in 1975 het oude gasthuis werd afgebroken en de Volckaert haar voltooien naderde werd vanuit de bevolking een grote actie georganiseerd onder het motto’Hun Huis Is Ons Huis’. Met de grote opbrengst werden meest materiële zaken aangeschaft die langs rijks – of subsidiekanalen niet konden gefinancierd worden .Het resultaat en eigenlijk al het opzetten van deze grote inzamelactie was al echt 20ste eeuws. Voorheen was alleen maar denkbaar dat de rijken voor de armen zorgden. De maatschappelijke verhoudingen veranderden en ook de mens kreeg meer eigenwaarden.

Volgende keer in deel vijf van de VOLCKAERT SAGA wordt het historisch overzicht van het ontstaan van de Vockaert afgesloten en wordt ingegaan op de geschiedenis tijdens en na de oorlog.



De beginjaren ( hoofdstuk 1 deel 3 )

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:40:01


DE VOLCKAERT SAGA

HOOFDSTUK 1 / deel 3.

Het is 7 januari 1882. In de grote ontvangstkamer van de pastorie vindt de oprichtingsvergadering plaats van het Godshuis. Onder die noemer die overal in den lande al sinds de middeleeuwen bekend stond als ‘Heilige Geest- huizen ‘was nu óók in Dongen zo’n stichting een feit. Oude , arme mensen van ‘Roomsch ‘katholieke huize zouden er liefdevol verzorgd moeten gaan worden. Er waren dus al voorbeelden in het land. Ook zieken die niet arm waren konden een beroep doen op de stichting. Zij werden thuis verzorgd. Het parochieel armenbestuur werd al gevormd door enkele heren uit de hogere klassen . Onder hen en ook van buiten dit college werden mensen bereid gevonden om het voorlopige dagelijkse bestuur te vormen. De pastoor werd geestelijk adviseur én de eerste directeur . De bisschop had een ferme vinger in de pap. Hij alleen benoemde de heren en hij alleen kon het bestuur zelfs éérder dan bij reglement vastgesteld vervangen. Hij was het ook die een week later de statuten met een handtekening bekrachtigde. In de documenten vond ik de volgende namen terug: De heer Oomens, de heer van Breugel ,de initiatiefnemer J. Bressers en natuurlijk meneer pastoor ( J. van Iersel ) als voorzitter.

Er werd voortvarend gewerkt door deze mannen ; de maand erop werd de benodigde grond al verkregen. De ambtelijke molen werkte héél snel toen. Het ging om ‘enkele percelen ten Noorden van de kruideniersstraat ‘ tegenwoordig de Kardinaal van Rossumstraat . In de archieven is niet terug te vinden hoeveel de percelen bij elkaar de stichting hebben gekost. Sommigen zeggen dat de eigenaren Johanna en Johannes Kanters enkele of zelfs alle benodigde percelen schonken. Twee maanden na het passeren van de koopakte bij de notaris werd de openbare aanbesteding gedaan in het toen bekende koffiehuis ‘De Looiersbeurs’ De bouw werd aan twee Dongense aannemers gegund Jac Koenen en Willen Schellekens . Alom werd de bouw met zeer grote belangstelling door de Dongenaren gevolg. Niet in het minst door de armen en gebrekkigen die vurig hoopten op nog een plaatsje in het Gasthuis. In de kerk werd veel gepreekt over de vorderingen van de bouw en het uiteindelijke doel. Daar en thuis werd veel gebeden voor de spoedige oplevering .

Tegenwoordig bijna niet in te denken maar toch werd het Gasthuis binnen een jaar gebouwd. Het resultaat mocht er zijn. Er verscheen een prachtige voorgevel die het straatbeeld van Dongen lang zou bepalen. Links daarvan een vleugel waar de beddenzalen werden gehuisvest en achter het voorfront bevond zich het ‘slot’ van de zusters en de verschillende spreekkamers De feestelijke opening gebeurde op 27 april 1883 door Henrichus van Beek , bisschop van Breda.Zusters van de congregatie ‘Alles voor Allen ‘ vormde eveneens uit Breda, vormde het overgrote deel van het verplegend personeel.

Uitbreiding

Drie jaar later kregen Koenen en Schellekens de opdracht voor een eerste uitbreiding van het Gasthuis. Er werd een rechtervleugel aangebouwd met de uiteindelijke opzet er een echt ziekenhuis van te maken. Dit feit en gegeven stuitte met name in de gemeenteraad op vele bezwaren omdat het stichtingsbestuur daarvoor een beroep zou moeten doen op de gemeentekas en de algemene middelen van de gemeente . Het politieke spel duurde jaren.

Maar waar een wil is is een weg .Ook toen al waren er mensen die niet alleen de noodzaak van een uitbreiding zagen zitten maar er ook geld voor over hadden. De huisarts C. Maassen financierde met een gift van Fl. 12.000 zelfs de bouw van de gehele kapel die al lang node gemist werd door met name de zusters van ‘Alles voor Allen ‘ . De vastberadenheid van de regenten , de nonnen , enkele rijke notabelen , maar ook de voortschrijdende ‘de tand des tijd ‘ waren debet aan de realisering van de uitbreiding die uiteindelijk werd geopend door de nieuwe bisschop van Breda. Mgr. Leijten . De rector van het Elisabeth gasthuis noemde met name de gulle schenker Dr .Maassen ‘een van de milddadigste en edelste mensen die hij ooit ontmoet had. Dr Maassen die lange tijd als geneesheer aan het gasthuis verbonden was , behandelde de nonnen en verpleegden op pro Deo basis.

In de volgende aflevering van De Volckaert Saga herschrijven we de geschiedenis van het Gasthuis door de jaren heen. De mensen , de zusters vooral die tot 1974 in Dongen bleven, de patiënten , de vooruitgang van het gasthuis . Dongen en St. Elisabeth tijdens de oorlog en tot aan de bouw van de eerste Volckaert vindt u terug in deel vijf .



Liefde voor allen (hoofdstuk 1 deel 2)

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Wed, August 05, 2009 12:32:26

DE VOLCKAERT SAGA Hoofdstuk 1 / deel 2 Liefde voor allen

In het jaar 1855 komt Jacobus van Iersel naar Dongen . Eerst als kapelaan ,later volgt hij Pastoor Van der Riet op .Van Iersel heeft niet alleen medelijden met de zieke , arme , gebrekkige oudere Dongenaren , hij wil tijdens zijn 40-jarig verblijf in Dongen ook daadwerkelijk iets dóen voor de mensen .Hij was het die het initiatief nam voor de bouw van het latere St. Elisabeth Gasthuis. De overlevering wil dat de pastoor tijdens de preek in de hoogmis tussen de vele hoestbuien van zijn beminde gelovigen door de bouw van het Gasthuis aankondigde . Weinigen maar hadden zijn woorden daardoor verstaan , anderen hebben de woorden later samen met meneer pastoor vorm gegeven . Er vormt zich een oprichtingscomité. Pastoor van Iersel vindt twee andere notabelen aan zijn kant. Frans van Breugel en Jan Bressers . De pastoor moet behalve een moedig goedgelovig man ook een liefdevol persoon zijn geweest die bovendien niet onbemiddeld was. Toch was het Van Breugel die de eerste financiële middelen op tafel bracht voor de bouw van het Gasthuis. Hij deed dat onder andere wegens zijn grote blijdschap en dankbaarheid dat zijn broer vlak voor zijn dood het bijna tot bisschop had gebracht waarvan hij vond dat daarbij de kerk in de persoon van de pastoor een grote verbale rol in had gehad . Van Breugel was burgemeester van 1836 tot 1875. Vlak voor zijn dood werden de eerste spaden in de grond gezet van het Gasthuis. De tweede man naast de pastoor en mede oprichter was Jan Bressers . Jan kwam uit Oost – Brabant , trouwde met een Dongense en verhuist daarom naar Dongen. Hij woont dan in een van de huisjes ‘In de Bergen ‘. Jan Bressers is een zakenman, maar heeft een hart vol liefde. Goed voor zijn mensen doch niet gul met beloning en daardoor toch voort –en welwarend . Hij wordt later de eerste regent van het Gasthuis.

Tijdens het schrijven van deze teksten bekruipt me het latente gevoel dat de baas je ‘in die tijd arm en de pastoor je dom hield toch wel heel sterk. Echter gezien het tijdsbeeld in de negentiende eeuw was dat een hele normale redenering. De rijken zorgden met klinkende munt dat de armen konden blijven werken en daardoor een bestaan konden opbouwen en klassenverschil is in die tijd de normaalste zaak. Bovendien was het ‘Gods wil ‘dat de armen arm waren en de rijken rijk.’ De mens moet daarin kunnen schikken was de algemeen geldende regel.

Volgende keer schrijven we 7 januari 1882 . Het parochieel bestuur van de Stichting Laurentius komt in buitengewone vergadering bijeen en besluit tot de oprichting en de bouw van een gasthuis , in die tijd ook wel Godshuis genoemd. De Volckaert Saga gaat verder.



DWINGENDE ARMOEDE (hoofstuk 1 deel 1)

DE VOLCKAERT SAGA Posted on Fri, July 31, 2009 09:55:26

Op deze plaatst kunt u hernieuwd kennismaken met de geschiedenis van de Volckaert Geschreven door Piet Eelants.Deze serie werd eerder gepubliceerd op omroepDongen.nl .Voor het tot stand komen van deze serie danken we de directie van de Volckaert te Dongen namens welke we mochten putten uit de rijke hoeveelheid historische en andere informatie die ons ter beschikking stond , met name mevrouw Annette Lemmens. © Dongenhomespot.nl / Piet Eelants . De serie wordt bewaard in de bijlage ‘VOCKAERT SAGA’ .

DE VOLCKAERT SAGA Hoofdstuk 1 deel 1 Dwingende armoede

In de negentiende eeuw was Nederland vooral een landbouwland. Ook voor Dongen was de veeteelt, de landbouw en in het bijzonder de akkerbouw het voornaamste middel en ook de reden van het bestaan. Anders dan in andere delen van het land kwam in Dongen zo rond 1860 de industrialisatie op gang. Uit pure noodzaak overigens.De veeteelt stagneert om vooral economische redenen . De arme bevolking kan simpel de gestegen prijzen niet meer betalen en zoekt heil in eigen kweek van de nodige groenten .Gedreven door de crisis in de landbouw zoeken veel boeren uit het land andere middelen van bestaan. Door de opkomst van de leerindustrie met name de leerlooierijen is Dongen een van de dorpen in Brabant dat groeit en trekken ook maar weinig autochtone Dongenaren naar grotere steden zoals Breda of Tilburg.

Ondanks de ongeveer drie kwartjes meer inkomen die de van elders gekomen boeren voor hen gezin konden besteden door in de looierijen te gaan werken bleef de armoede stijgen .

Bij wet werd een armoedewet in het leven geroepen . De wet werd uitgevoerd door het door de gemeente ingestelde ‘burgerlijk armenbestuur’ die , zo blijkt uit de bewaard gebleven stukken elk jaar tóch geld overhield uit de door voornamelijk huurpacht van de welgestelden verkregen fondsen. Dongenaren vonden het maar niets om te leven ‘van den arreme’en leefde verder in bittere armoede , meestal wél aanvaard geholpen door kerkelijke instanties die de macht daardoor in Dongen verkregen niet uitbuitten zoals dat indertijd élders wel veel gebeurde door de kerk en haar dienders . De eigenlijke bestrijding van de armoede die toch van het gemeentelijke armenbestuur moest komen werd in diverse jaarverslagen trots omschreven en door mensen die het beter wisten gezien als een soort van gemeentelijke dwaling. Als er een batig saldo was op het einde van het jaar werd dat toegeschreven aan ‘de veelheid van werkgelegenheid die ‘behoeftige ’en ‘den minderen man ‘ , ‘den werkman en ‘den werklieden ‘vonden in de talrijke Dongense schoenfabrieken en looierijen die deze mensen ‘druk werk ‘gaven .Er heerste dus wel degelijk grote armoede hetgeen duidelijk bleek uit de administratie van kerkgenootschappen en de pastoors die rekening hielden met het grote schaamtegevoel van de Dongenaar door de administratie vrijwel anoniem te houden.

De noodzaak om een gasthuis te bouwen werd groter naarmate de bevolking en de armoede groeide .

In het tweede deel van de VOLCKAERT SAGA gaat het verhaal over drie invloedrijke Dongenaren die gezien moeten worden als de grondleggers van de Volckaert zoals we die nu kennen.